Why Gaelic research matters now more than ever

Gaelic has always been central to the identity, environment and culture of our region and the communities of those who speak it. It is also being recognised as an important contributor to economic opportunity, innovation and sustainable regional development.  
 
Across Scotland, businesses, community organisations and public bodies are using Gaelic in practical and ambitious ways from tourism experiences and digital storytelling to branding, creative industries and community-led enterprises.  
 
What was once viewed primarily through a cultural lens is now being understood as an asset that can support economic resilience, strengthen communities and help attract people, investment and opportunity to rural and island areas.  
 
This is why the new Gaelic research currently underway is so important.

The study, Ar Cànan Ar Cultar Ar Beartas (Our language, Our Culture, Our Prosperity) commissioned by HIE in partnership with the Scottish Government, Bòrd na Gàidhlig, VisitScotland and Skills Development Scotland, aims to provide the strongest evidence yet of Gaelic economic, social and cultural contribution across Scotland.  
 
This work is about understanding the real-life impact Gaelic has in communities and the economy and identifying where future investment and support can make the greatest difference.  
 
We know from experience that Gaelic adds value in many sectors. In tourism, businesses are using Gaelic to create authentic visitor experiences. Whether it’s accommodation providers incorporating Gaelic into signage, products and services, tour guides sharing local stories and place names or visitor attractions using bilingual interpretation, the language helps create experiences that connect to the heritage and identity of the area.  

Community organisations are also using Gaelic in many ways. It helps by bringing people together through local events, art projects, community cafes and music sessions. In some areas, communities are using Gaelic to strengthen social connection.  
 
What has sometimes been missing though is the robust evidence base needed to fully demonstrate that impact.  
 
The Gaelic research matters because good evidence helps shape good decisions. It helps partners understand where investment can make the greatest difference and where there are opportunities to support communities, businesses and young people more effectively.  
 
We know that Gaelic has an important role to play in the future. The younger generation are connecting with the language in modern and engaging ways, through digital media, music, education and events. As well as being part of our heritage, it’s also important in terms of having a living and evolving future.  
 
As part of the research, a survey is available for businesses, community groups and organisations already using Gaelic in their work. The results of this survey will be vital in helping build a clearer understanding of the opportunities, challenges and future potential of the language and for informing where policy and investment needs to be targeted to support its growth and development.

Ultimately, this research is about people and place and about understanding how Gaelic contributes to the distinctiveness, confidence and sustainability of our communities.  

This research will play an important role in ensuring Gaelic is recognised as a cultural asset and as a driver of economic and community development. 

We, along with our research partners, are looking forward to seeing the findings emerge and to continuing conversations about how Gaelic can help support a strong, resilient and ambitious future for Scotland.  

Take part in the survey here  

Survey closes on 31 May, 2026

By Joanna Peteranna, HIE director of area operations and Mairi Buchanan HIE head of Gaelic.  

An t-adhbhar gu bheil rannsachadh Gàidhlig nas cudromaiche na bha e a-riamh  

Le dà sheachdain ai fhàgail gus cur ri prìomh phròiseact rannsachaidh Gàidhlig, tha Joanna Peteranna agus Màiri Bhochanan aig HIE a’ mìneachadh an adhbhair nach eil com-pàirt air a bhith a-riamh cho cudromach.

Tha Gàidhlig a-riamh air a bhith aig teis-meadhain dearbh-aithne, àrainneachd agus cultar ar sgìre agus nan coimhearsnachdan acasan a tha ga labhairt. Tha i ga h-aithneachadh cuideachd mar thabhartaiche cudromach do chothrom eaconamach, ùr-ghnàthachas agus leasachadh seasmhach sgìreil.

Air feadh Alba, tha gnothachasan, buidhnean coimhearsnachd, agus buidhnean poblach a’ cleachdadh Gàidhlig ann an dòighean dèanadach agus àrd-amasail – bho fhèin-eòlasan turasachd agus innse-sgeulachdan didseatach gu branndadh, gnìomhachasan cruthachail agus iomairtean air an stiùireadh leis a’ choimhearsnachd.  

Tha na bhathar a’ faicinn tro lionsa chultarach aig aon àm a-nis ga thuigsinn mar mhaoin as urrainn taic a chur ri seasmhachd eaconamach, coimhearsnachdan a neartachadh agus cuideachadh le daoine, tasgadh agus cothrom a tharraing gu sgìrean dùthchail agus eileanach.  
 
Sin an t-adhbhar gu bheil an rannsachadh ùr Gàidhlig a tha ga chur an gnìomh gu làithreach, cudromach. Tha an sgrùdadh, Ar Cànan Ar Cultar Ar Beartas (Our language, Our Culture, Our Prosperity) air a choimiseanadh le HIE ann an com-pàirteachas le Riaghaltas na h-Alba, Bòrd na Gàidhlig, VisitScotland agus Leasachadh Sgilean Alba, ag amas air an fhianais as làidire fhathast air tabhartas eaconamach, sòisealta agus cultarach na Gàidhlig, a sholarachadh air feadh Alba.  
 
Tha an obair seo mu dheidhinn an fhìor bhuaidh a th’ aig Gàidhlig sna coimhearsnachdan agus air an eaconamaidh a thuigsinn, agus comharrachadh far am faod tasgadh agus taic san àm ri teachd an diofar as motha a dhèanamh.
 
Tha fios againn bho ar n-eòlas gu bheil Gàidhlig ag àrdachadh luach ann am mòran roinnean. Ann an turasachd, tha gnothachasan a’ cleachdadh Gàidhlig gus fèin-eòlasan fìor a chruthachadh do luchd-tadhail.  Eadar gur e solaraichean àite-fuirich ag in-chorpachadh Gàidhlig ann an soidhneachd, toraidhean is seirbheisean, luchd-iùil thursan a’ roinn sgeulachdan ionadail agus ainmean-àite, no ionadan luchd-tadhail a’ cleachdadh eadar-mhìneachadh dà-chànanach, tha an cànan a’ cuideachadh le fèin-eòlasan a chruthachadh a tha a’ co-cheangal ri dualchas agus dearbh-aithne na sgìre.     

Tha buidhnean coimhearsnachd a’ cleachdadh Gàidhlig cuideachd ann am mòran dòighean. Tha a’ Ghàidhlig a’ cuideachadh le bhith a’ tarraing dhaoine còmhla tro thachartasan ionadail, pròiseactan ealain, cafaidhean coimhearsnachd agus seiseanan ciùil.  Ann an cuid de sgìrean, tha coimhearsnachdan a’ cleachdadh Gàidhlig gus na ceanglaichean sòisealta a neartachadh.
 
’S e na tha air a bhith a dhìth ge-tà, bunait fianais làidir a dh’fheumar gus a’ bhuaidh sin a thaisbeanadh gu h-iomlan.

Tha rannsachadh Gàidhlig cudromach a chionn ’s gu bheil fianais mhath a’ cuideachadh le co-dhùnaidhean matha a dhèanamh. Tha e a’ cuideachadh chom-pàirtichean le tuigsinn far am faod tasgadh an diofar as motha a dhèanamh agus far a bheil cothroman air taic nas èifeachdaiche do choimhearsnachdan, gnothachasan agus daoine òga.
 
Tha fios againn gu bheil àite cudromach aig a’ Ghàidhlig ri choileanadh san àm ri teachd. Tha an ginealach nas òige a’ dèanamh ceangal ris a’ chànan ann an dòighean nua-aimsireil agus càirdeil tro mheadhanan didseatach, ceòl, foghlam agus tachartasan. A thuilleadh air a bhith mar phàirt de ar dualchas, tha e cudromach a thaobh àm ri teachd a tha beò agus a’ mean-fhàs.
 
Mar phàirt den rannsachadh, tha suirbhidh ri fhaotainn do ghnothachasan, buidhnean coimhearsnachd agus eagrachaidhean a tha a’ cleachdadh Gàidhlig nan obair. Bidh toraidhean na suirbhidh seo deatamach ann an cuideachadh le tuigse nas soilleire a thogail do na cothroman, dùbhlain, agus comas teachdail a’ chànain, agus airson fiosrachadh far am bu chòir feumalachdan poileasaidh is tasgaidh a bhith air an targaideadh gus taic a chur ri fàs agus leasachadh.

Aig a’ cheann thall, tha an rannsachadh seo mu dheidhinn dhaoine agus àite agus mu thuigse do mar a tha Gàidhlig a’ cur ri àraidheachd, misneachd agus seasmhachd ar coimhearsnachdan.

Bidh àite cudromach aig an rannsachadh seo ann an dèanamh cinnteach gu bheil Gàidhlig ga h-aithneachadh chan ann a-mhàin mar mhaoin chultarach, ach mar stiùiriche air leasachadh eaconamach is coimhearsnachd.

Tha sinne, còmhla ri ar com-pàirtichean rannsachaidh, a’ coimhead air adhart ris na toraidhean a thighinn am follais agus ri còmhraidhean leantainneach mu dheidhinn mar as urrainn don Ghàidhlig taic a chur ri àm teachdail làidir, seasmhach agus àrd-amasail ann an Alba.

Gabhaibh pàirt san t-suirbhidh an seo  

An t-suirbhidh a’ dùnadh 31 Cèitean, 2026

Le Joanna Peteranna, stiùiriche obrachaidhean sgìreil aig HIE agus Màiri Bhochanan, ceannard na Gàidhlig aig HIE.